اثرات حشره کشی و دورکنندگی قسمت‌های مختلف گیاه بومادران روی شپشه دندانه‌‌دار برنج Oryzaehilus surinamensis L. (Coleoptera, Silvanidae)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

2 عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان شرقی

3 گروه زراعت و اصلاح نباتات، واحد رودهن، دانشگاه آزاد اسلامی

چکیده

خسارت بالای آفات انباری و اثرات سوء سموم شیمیایی، استفاده از ترکیبات گیاهی را به یکی از بهترین روش‌های کنترل آفات انباری تبدیل کرده است. با این حال هنوز محدودیت‌هایی مانند قدرت رقابت پایین برای حشره‌کش‌های گیاهی چون اسانس‌ها و عصاره‌ها وجود دارد. در این بررسی اثرات کشندگی و دورکنندگی اسانس قسمت‌های گل، برگ، ساقه و ریشه گیاه بومادران روی حشره کامل شپشه دندانه‌دار برنج Oryzaephilus surinamensis L. مورد بررسی قرار گرفته‌است. تمام آزمایشات زیست سنجی در دمای C˚1±28 و رطوبت 5±65 درصد و در تاریکی و در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با پنج تکرار به طور جداگانه در مدت 48 ساعت انجام پذیرفت. طبق نتایج، گل بومادران بر روی حشره کامل آفت بیشترین اثر کشندگی در سمیت تنفسی(LC50 = 14.3 µL/ml) و تماسی (LC50 = 8.9 µL/ml) را داشت اما سایر قسمت‌های گیاه به ترتیب برگ، ساقه و ریشه کمترین اثر کشندگی را بر روی آفت مورد نظر داشتند. همچنین اثر دورکنندگی اسانس قسمت‌های گل، برگ، ساقه و ریشه با استفاده از دستگاه بویایی‌سنج tube-Y روی حشره کامل انجام پذیرفت. این آزمایش در پنج تکرار و در هر تکرار بر روی 20 حشره انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده‌های مربوط به اثر دورکنندگی اسانس‌های مورد بررسی نشان داد که اسانس گل بومادران نسبت به سه اسانس دیگر با غلظت کمتری قادر به دور کردن حشرات کامل شپشه دندانه‌دار برنج بوده و دور کننده قوی‌تری می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Insecticidal and repellent effects of essential oils from different parts of Achillea millefolium against adult of Oryzaephilus surinamensis L. (Coleoptera, Silvanidae)

نویسندگان [English]

  • elham darnahal 1
  • Manijeh Jamshidi 1
  • Mohammad Jafarlou 2
  • Saeideh Hasheminia 3
1 Department of plant protection, Tabriz Branch, Islamic Azad University, Tabriz, Iran
2 Department of Plant Protection, East-Azarbaijan Research and Education for Agriculture and Natural, Tabriz, Iran
3 , Department of Agronomy, Roudehen Branch, Islamic Azad University, Roudehen, Iran.
چکیده [English]

The high damage of storage pests and the adverse effects of chemical pesticides have made the use of plant compounds one of the best ways to control pests. However, there are still limitations such as low competitiveness for plant insecticides such as essential oils and extracts. In this study, lethal and repellency effects of the essential oils of flowers, leaves, stems and roots of Achillea millefolium on the adult of Oryzaephilus surinamensis L. All of the bioassay experiments were conducted at temperature 28±1 0C, humidity of 65±5% and under darkness condition. The experiments were conducted in the form of randomized block design with five repetitions, each being conducted separately during 48 hours. The results of the study indicated that Achillea millefolium flower had highest lethal effect on adult of the pest in fumigant (LC50 = 14/3 µL/ml) and contact toxicities (LC50 = 8/9 µL/ml) and other parts of the plant (leaf, stem and root) had, respectively, least lethal effect on the underlying pest. The repellency effect of the plant’s flower, leaf, stem and root was investigated on the insect using tube-Y olfactory-meter device. The experiment was conducted with five repetitions and each repetition was conducted on 20 insects. Results obtained from variance analysis of the data related to repellency effect of the studied extracts indicated that compared to other three extracts, Achillea millefolium flower extract with lower concentration can repel adults of Oryzaephilus Surinamensis L, being a strong repellent.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Oryzaephilus surinamensis
  • Achillea millefolium
  • Insecticidal effects
  • Repellent effects