تاثیر عصاره‌ی هیدروالکلی گیاهان نعناع‌فلفلی، اکالیپتوس و سیر بر فعالیت نماتود مولد زخم ریشه‌ی چای (Pratylenchus loosi) در شرایط آزمایشگاهی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد بیماری‌شناسی گیاهی، گروه گیاه‌پزشکی، مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی دیلمان، لاهیجان، گیلان، ایران.

2 استادیار پژوهشی اصلاح نباتات، پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، گیلان، ایران.

3 استادیار پژوهشی بیماری‌شناسی گیاهی، پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، گیلان، ایران.

4 3- کارشناسی‌ارشد بیماری‌شناسی گیاهی دانشگاه رازی کرمانشاه و مدرس گروه گیاه‌پزشکی مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی دیلمان، لاهیجان،گیلان، ایران.

چکیده

در این تحقیق، اثر بازدارندگی عصاره‌های آبی، اتانولی و متانولی سه گیاه دارویی نعناع‌فلفلی Mentha piperita L.، اکالیپتوس Eucalyptus camaldulensis و سیر Allium sativum بر درصد مرگ‌ و میر تمام مراحل لاروی و بالغین نماتود مولد زخم ریشه‌ی چای (Pratylenchus loosi)، در پژوهشکده‌ی چای کشور مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در قالب فاکتوریل بر پایه طرح آماری کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. فاکتور اول شامل غلظت‌های مختلف عصاره‌های گیاهی نعناع‌فلفلی، اکالیپتوس و سیر هر کدام در پنج سطح (صفر، ۵۰۰، ۱۰۰۰، ۱۵۰۰ و ۲۰۰۰‌ پی‌پی‌ام برای نعناع فلفلی؛ صفر، ۵۰۰، ۱۱۰۰، ۲۳۰۰ و ۴۰۰۰ پی‌پی‌ام برای اکالیپتوس و صفر، ۵۰، ۱۲۵، ۲۵۰ و ۵۰۰ پی‌پی‌ام برای سیر) و فاکتور دوم شامل چهار بازه‌ی زمانی ۲۴، ۴۸، ۷۲ و ۹۶ ساعت بود. نتایج حاصل از تاثیر تیمارهای مختلف روی مرگ و میر سن‌‌های مختلف لاروی و بالغین نماتود مولد زخم ریشه‌ی چای نشان داد که بین غلظت‌ها و بازه‌های زمانی تفاوت بسیار معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد وجود دارد. بر اساس نتایج حاصل از مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت × بازه‌ی زمانی، هر یک از عصاره‌ها تاثیر قابل توجهی را در مرگ و میر لاروها و بالغین نشان دادند و نتایج حاکی از کارآیی بالای متابولیت‌های ثانویه‌ی موجود در عصاره-های گیاهان مذکور در جهت غیر فعال سازی نماتود مولد زخم ریشه‌ی چای می‌باشد. بیشترین درصد مرگ و میر لاروها و بالغین نماتود با استفاده از 500 پی‌پی‌ام عصاره‌ی سیر پس از گذشت 96 ساعت به ترتیب با 90/93 و 92/90 درصد مشاهده گردید.

کلیدواژه‌ها