تاثیر عصاره‌ هیدروالکلی گیاهان نعناع‌فلفلی، اکالیپتوس و سیر بر فعالیت نماتود مولد زخم ریشه‌ چای (Pratylenchus loosi) در شرایط آزمایشگاهی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهشی بیماری‌شناسی گیاهی، پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، گیلان، ایران.

2 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد بیماری‌شناسی گیاهی، گروه گیاه‌پزشکی، مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی دیلمان، لاهیجان، گیلان، ایران

3 استادیاراصلاح نباتات، پژوهشکده چای، موسسه تحقیقات علوم باغبانی؛ سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، لاهیجان، گیلان، ایران.

4 کارشناسی‌ارشد بیماری‌شناسی گیاهی دانشگاه رازی کرمانشاه و مدرس گروه گیاه‌پزشکی مؤسسه آموزش عالی غیرانتفاعی دیلمان، لاهیجان،گیلان، ایران

چکیده

در این تحقیق، اثر بازدارندگی عصاره‌های آبی، اتانولی و متانولی سه گیاه دارویی نعناع‌فلفلی Mentha piperita L.، اکالیپتوس Eucalyptus camaldulensis و سیر Allium sativum بر درصد مرگ‌ و میر تمام مراحل لاروی و بالغین نماتود مولد زخم ریشه چای (Pratylenchus loosi)، در پژوهشکده چای کشور مورد بررسی قرار گرفت. آزمایش در قالب فاکتوریل بر پایه طرح آماری کاملاً تصادفی با سه تکرار انجام شد. پنج سطح غلظت­های مختلف از هر یک از عصاره­های گیاهی نعناع‌فلفلی (صفر، ۵۰۰، ۱۰۰۰، ۱۵۰۰ و ۲۰۰۰‌ پی‌پی‌ام)، اکالیپتوس (صفر، ۵۰۰، ۱۱۰۰، ۲۳۰۰ و ۴۰۰۰ پی‌پی‌ام) و سیر (صفر، ۵۰، ۱۲۵، ۲۵۰ و ۵۰۰ پی‌پی‌ام) به عنوان فاکتور اول و فاکتور دوم شامل چهار بازه زمانی ۲۴، ۴۸، ۷۲ و ۹۶ ساعت در نظر گرفته شدند. نتایج حاصل از تأثیر تیمارهای مختلف روی مرگ و میر سن‌‌های مختلف لاروی و بالغین نماتود مولد زخم ریشه چای نشان داد که بین غلظت­ها و بازه­های زمانی تفاوت بسیار معنی‌داری در سطح احتمال یک درصد وجود دارد. بر اساس نتایج حاصل از مقایسه میانگین اثرات متقابل غلظت × بازه‌ زمانی، هر یک از عصاره­ها تأثیر قابل توجهی را در مرگ و میر لاروها و بالغین نشان دادند و نتایج حاکی از کارآیی بالای متابولیت­های ثانویه موجود در عصاره­های گیاهان مذکور در جهت غیر فعال­سازی نماتود مولد زخم ریشه چای بود. بیشترین درصد مرگ و میر لارو­ها و بالغین نماتود با استفاده از 500 پی­پی­ام عصاره سیر پس از گذشت 96 ساعت به­ترتیب با 90/93 و 92/90 درصد مشاهده گردید.

کلیدواژه‌ها