اثر بازدارندگی اسانس‌های آویشن و زنیان روی رشد قارچ Rhizoctonia solani عامل شانکر ساقه سیب‌زمینی درشرایط آزمایشگاه و گلخانه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیع استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ورامین، ایران

2 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد ، گروه بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین –پیشوا، ورامین، ایران

3 استادیار، گروه بیماری شناسی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین –پیشوا، ورامین، ایران

چکیده

سیب­زمینی یکی از محصولات مهم غذایی و اقتصادی در جهان است، ولی قارچRhizoctonia solani  عامل بیماری شانکر ساقه هر ساله خسارت زیادی به کیفیت و کمیت محصول وارد می­کند. در این مطالعه، اثر اسانس گیاه آویشن و زنیان در آزمایشگاه روی سرعت رشد پرگنه قارچ و بازدارندگی رشد در غلظت­های 100، 200، 300، 400 و 500 ppm در محیط کشت PDA بررسی گردید. در آزمایشات گلخانه‌ای، اسانس‌های آویشن و زنیان با دو غلظت 5/0 و75/0 در هزار، ترکیب آویشن 25/0 + زنیان 25/0 در هزار و قارچ­کش روال تی اس به غلظت 5/1 در هزار در قالب طرح کاملاً تصادفی در چهار تکرار بررسی شدند. اسانس‌ها و قارچکش به بستر غده­های سیب­زمینی در خاک آلوده به قارچ در گلدان‌ها افزوده شدند. آماربرداری از شدت بیماری مطابق الگوی Das شش هفته بعد از مایه­زنی انجام شد. نتایج نشان داد سرعت رشد در غلظت 500 پی­پی­ام اسانس آویشن (63/21)، زینان (7/17) و آویشن توأم با زنیان (14) میلی­متر/روز بوده است. در مقایسه بازدارندگی از رشد میسلیومی، اسانس‌ آویشن (88/70 درصد)، آویشن توأم با زنیان (85/67 درصد) بیش از50 درصد بازدارندگی از رشد قارچ داشتند. نتایج شدت شاخص بیماری در گلخانه مشخص کرد، اسانس آویشن و زنیان به ترتیب با 1/28 و 92/35 درصد و قارچ­کش روال تی اس با 17/17 درصد در کنترل قارچ موفق بودند و همچنین، میانگین وزن تر و خشک قسمت هوایی در تیمار آویشن با افزایش نسبی همراه بوده است.

کلیدواژه‌ها