واکنش ژنوتیپ‌های زودرس ذرت نسبت به بیماری لکه برگی ((Bipolaris maydis

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 - دانشجوی سابق کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد ورامین- پیشوا، دانشکده کشاورزی، گروه بیماری شناسی گیاهی، ورامین، ایران

2 استادیار، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج، ایران

3 - استادیار، مؤسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، کرج، ایران

چکیده

بیماری لکه برگی ذرت (سوختگی جنوبی برگ ذرت) که توسط قارچ  Bipolaris maydisایجاد می­شود از مهم­ترین بیماری­های ذرت است و خسارت عمده­ای از نظر کمی وکیفی به محصول ذرت وارد می­سازد. مهم­ترین راه کنترل این بیماری استفاده از ارقام مقاوم می­باشد. به منظور ارزیابی و تعیین مقاومت 15 ژنوتیپ زودرس ذرت (شش هیبرید و نه لاین) همراه شاهد حساس، آزمایشی به صورت طرح کرت­های خرد شده در قالب بلوک­های کامل تصادفی در دو منطقه ساری و کرج در سه تکرار اجرا شد. برای آلودگی مصنوعی، مخلوطی از پنج جدایه برتر بیماری­زا در دو مرحله فنولوژیک گیاه (تزریق سوسپانسیون اسپور در مرحله 4-3 برگی در قیف گیاه و رها کردن دانه­های سورگوم آغشته به قارچ در مرحله 8-6 برگی در قیف گیاه) استفاده شد. ارزیابی ژنوتیپ­ها دو هفته پس از زمان گل­دهی با توجه به درصد شدت بیماری (Disease severity) روی برگ­ها انجام شد. نتایج حاصل از تجزیه واریانس مرکب ارزیابی ژنوتیپ­ها نشان داد که بین ژنوتیپ­های مورد آزمایش ازنظر شدت بیماری اختلاف معنی­داری در سطح احتمال 1% وجود داشت، به طوری که از نظـر واکنـش به بیماری، ژنوتیپ­ها در چهار گروه قرار گرفتند. در گـروه حسـاس (S) سـه لاین K1263/17، K615/1 و S 61 و دو هیبرید  KSC201و KSC301، در گروه نیمه حساس (MS) چهار لاین K1264/5-1، KE75039، K1263/1 و K1728/8 و یک هیبریدKSC260 ، در گروه نیمه مقاوم (MR) دو لاین  OH43/1-42و  KE 72012/12و دو هیبرید KSC 250 و KSC 340  قرار گرفتند. هیبرید KSC 400 تنها ژنوتیپی بود که در هر دو منطقه با داشتن لکه­های کلروتیک در برگ­های پایین در گروه مقاوم (R) قرار گرفت. به دلیل وجود شرایط مناسب محیطی شدت بیماری در منطقه ساری، درصد ژنوتیپ­های حساس، (33/53 درصد) نسبت به منطقه کرج (69/26 درصد) بیش­تر بود.

کلیدواژه‌ها