شناسایی نشانگرهای ریزماهواره پیوسته به ژن مقاومت به بیماری PVY در توتون با استفاده از روش تجزیه تفرق توده‌ای

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 محققین مرکز تحقیقات و آموزش توتون تیرتاش، بهشهر، مازندران، ایران

2 مرکز تحقیقات و آموزش توتون تیرتاش، بهشهر، ایران

چکیده

یکـی از مهـم­ترین بیمـاری‌­های ویروسـی خسـارت‌­زای تـوتـون در ایـران و بـرخـی از نقـاط جـهـان ویـروس Y سیب­زمینی ((PVY است که نقش مهمی در کاهش کمیت و کیفیت محصول توتون دارد. موثر­ترین و بهترین روش برای کاهش خسارت این ویروس، اصلاح ارقام مقاوم نسبت به این بیماری است. از نشانگر­های مولکولی برای نشان­دار کردن ژن‌­های مقاومت در برنامه‌­های به­نژادی استفاده می­‌شود. به منظور شناسایی نشانگر­های مولکولی پیوسته با ژن‌­های مقاومت به PVY در توتون، ابتدا در سال اول، تلاقی اولیه بین دو والد VAM (مقاوم) و K326 (حساس) انجام شد، سپس بذر­های F1 به دست آمده کشت شده و بذر F2 به دست آمد. بذر­های F2 حاصل در سال دوم، در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقـات و آموزش توتون تیرتاش کاشته شدند. گیاهان F2 با جدایه خالص­سازی شده سویه O ویروس PVY مایه­زنی شدند و سپس مورد ارزیابی‌های فنوتیپی قرار گرفتند. توسعه بیماری PVY با محاسبه سطح زیر منحنی پیشرفت آلودگی تعیین شد. در ادامه کار از ده بوته مقاوم و ده بوته حساس به PVY، بر اساس علایم مزرعه ای نمونه برگ تهیه گردید. روی این نمونه­ها برای تایید مقاومت و حساسیت به PVY آزمون الایزا انجام شد و بر اساس نتایج الایزا، بوته­‌های حساس و مقاوم شناسایی شدند. در این تحقیق با استفاده از 100 جفت آغازگر SSR انتخابی و همچنین به کارگیری روش تجزیه تفرق توده­ای اقدام به شناسایی نشانگر­های ریزماهواره پیوسته با ژن مقاومت به PVY در دو توده مقاوم و حساس به این بیماری و همچنین بوته‌­های جمعیت F2 گردید. سه ترکیب جفت آغازگر به نام­‌های PT30002، PT20165 و PT20357 در DNA دو توده مقاوم و حساس تولید چند­شکلی نمودند. این جفت آغازگر­ها بعد از آزمون روی تک بوته‌­های دو توده، روی تک بوته‌­های جمعیت F2 مورد آزمون و تجزیه قرار گرفتند. در نهایت، فاصله نشانگر­ها از ژن مقـاومت با استفـاده از نرم افزار Mapmaker Ver.3.0 تعییـن گـردید. نشانگـر PT3 با فاصله 5/17 سانتی مورگان در موقعیت ناجفت و دو نشانگر PT1 و PT2 به ترتیب با فاصله 1/18 و 4/37سانتی مورگان از ژن مقاومت قرار داشتند

کلیدواژه‌ها