بررسی گونه‌های فیتوفتورا (Phytophthora spp.) عامل بوته‌میری خیار در گلخانه‌‌های استان تهران و ارزیابی اثر چند قارچکش در کنترل آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین –پیشوا، ، ورامین، تهران، ایران

2 بخش تحقیقات گیاهپزشکی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیع استان تهران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ورامین، ایران

3 گروه گیاهپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ورامین –پیشوا، ورامین، تهران، ایران

چکیده

بیماریبوته­‌میری و مرگ گیاهچه خیارناشی از گونه­هایPhytophthora  از مهم­ترین بیماری‌های محصولات جالیزی است، بیمارگر در تمام مراحـل رشدی به ریشه­ها و طوقـه گیـاه حمله می­کنـد و سبب پژمردگی یا مرگ گیاه می­شود. در این تحقیق طی سال‌‍‌­های 95- 1394 از گیاه خیار و گوجه­فرنگی در گلخانه­های ورامین و پاکدشت با علائم مرگ گیاهچه، پوسیدگی ریشه و طوقه نمونه­برداری به عمل آمد. پس از شستشو و ضد­عفونی سطحی، در محیط کشت نیمه انتخابی فیتـوفتـورا (CMA+ PARPH) کشت گـردید. تعـداد 16 جـدایـه از جنس فیتـوفتـورا مشتمـل بـر گـونـه­‌هـای drechsleri Phytophthora و P. nicotianae از نسوج ریشه، طوقه و ساقه خیار و گوجه‌­فرنگی جداسازی و بیماری‌­زایی گونه‌­ها به اثبات رسید. در بخش دوم بررسی­ها تاثیر قارچ­‌کش داونی­جی (ریدومیل+ مانکوزب PW 72%) در کنترل بیماری بوته­میری خیار طی آزمایشاتی در مقایسه با قارچ­کش­های رزالاکسیل (ریدومیل+ مانکوزب PW 72%) و پریویکورانرژی (پروپاموکارپ هیدروکلراید + فوزتیل آلومینیوم SL 840) به عنوان قارچ­کش­های مرجع در شرایط گلخانه (با دو روش کاربرد شامل اختلاط با خاک و همراه با آب) و در شرایط مزرعه با روش همراه با آب بررسی ‌گردید. آزمایشات گلخانه­ای با شش تیمار و چهار تکرار و آزمایشات مزرعه­ای با چهار تیمار و چهار تکرار در دو مکان در میکروپلات­ها در قالب طرح بلوک­های کامل تصادفی اجرا گردیدند. ارزیابی تیمار­ها با تعیین درصد گیاهچه­‌های بیمار تا مرحله چهار برگی انجام شد. نتایج آزمایشات گلخانه­ای نشان دادند که در روش اختلاط با خاک، قارچ­کش­های داونی­جی و رزالاکسیل با مقدار مصرف 200 گرم در هر متر مکعب خاک به ترتیب با 07/76 و 61/71 درصد کاهش بیماری نسبت به شاهد آلوده اثر یکسان در کنترل بیماری بوته­میری خیار داشتند. در روش همراه با آب، پریویکورانرژی 3 درهزار با 64/99 درصد کاهش بیماری نسبت به شاهد آلوده بیش­ترین اثر را در کنترل بیماری داشته است. در این روش کاربرد، داونی­جی با دوز 2 در هزار بیماری را 37/91 درصد و رزالاکسیل با دوز 2 در هزار 66/81 درصد نسبت به شاهد آلوده کاهش دادند. نتایج آزمایشات مزرعه­ای نشان داد که قارچکـش داونی­جی با دوز 2 درهزار ، پریویکورانرژی با دوز 3 و رزالاکسیل با دوز 2 در هزار ر به ترتیب 23/86، 88/81 و26/78 درصد نسبت به شاهد آلوده بیماری بوته­میری را کاهش دادند. 

کلیدواژه‌ها